انسان چند بار سکته قلبی می‌کند؟ پیشگیری از سکته دوم قلبی با ۷ قدم حیاتی

یک بار تجربه سکته قلبی کافی است تا بدانیم این عارضه چقدر خطرناک است. وقتی خون‌ رسانی به قلب متوقف می‌شود، اتفاقی ناگوار رخ می‌دهد که هر ساله جان میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان می‌گیرد. شاید فکر کنید سکته قلبی فقط یک بار اتفاق می‌افتد، اما حقیقت پزشکی متفاوت است. بسیاری از بیماران پس از نجات از حمله اول در معرض خطر حملات بعدی قرار می‌گیرند. سکته دوم، سوم یا حتی بیشتر نه تنها ممکن است رخ دهد، بلکه معمولاً شدیدتر و مرگبارتر از حمله اول خواهد بود. در ادامه این مقاله قصد داریم با تکیه بر منابع علمی، توضیح دهیم که انسان چند بار دچار سکته قلبی می‌شود و چه عواملی به تکرار آن دامن می‌زند؟ علاوه بر آن راهکارهای موثری را در خصوص مراقبت از قلب، علائم هشدار دهنده و … را به شما معرفی می‌کنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر در مسیر سلامتی قدم بردارید.

هر دقیقه مهم است؛ همین حالا با کلینیک دکتر بقایی متخصص قلب  تماس بگیرید: 02188670350 یا همین حالا فرم رزرو نوبت را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس بگیریم.

سکته قلبی چیست و چرا رخ می‌دهد؟

سکته قلبی یا «حمله قلبی» که در اصطلاح علمی به آن انفارکتوس میوکارد می‌گویند، یک وضعیت اورژانسی است و  زمانی اتفاق می‌افتد که مسیر خون‌ رسانی به بخشی از عضله قلب به‌ طور ناگهانی و شدید مسدود شود. علت اصلی این انسداد تشکیل لخته خون در یکی از شریان‌های کرونری (رگ‌هایی که خون غنی از اکسیژن را به خود قلب می‌رسانند) است. در نتیجه بخشی از عضله قلب که از این شریان تغذیه می‌کرده، دچار کمبود اکسیژن شده و شروع به آسیب دیدن و مردن می‌کند. انواع سکته قلبی شامل موارد زیر است:

• NSTEMI: سکته با انسداد نسبی یا موقت شریان‌ها
• STEMI: سکته با انسداد کامل یکی از شریان‌های اصلی قلب
• سکته خاموش (Silent MI): بدون علائم مشخص، شایع در دیابتی‌ها و سالمندان

سالمندان به دلیل سن بالاتر و بیماری‌های زمینه‌ای در معرض خطر بیشتری هستند، بنابراین آشنایی با علائم سکته قلبی در سالمندان اهمیت حیاتی دارد. نکته حیاتی: هر دقیقه تاخیر در درمان سکته قلبی می‌تواند منجر به مرگ یا نارسایی دائمی قلب شود. به همین دلیل شناخت علائم و اقدام فوری پزشکی اهمیت حیاتی دارد.

آیا می‌توان بیش از یک بار سکته قلبی کرد؟

متاسفانه پاسخ به این سوال بله است. یک فرد می‌تواند بیش از یک بار دچار سکته قلبی شود. این اتفاق که به آن سکته قلبی مکرر یا سکته قلبی دوم و حتی سوم یا بیشتر گفته می‌شود به هیچ وجه نادر نیست. در واقع افرادی که یک بار سکته قلبی را تجربه کرده‌اند، در معرض خطر بالاتری برای سکته‌های بعدی قرار می‌گیرند.

چقدر احتمال دارد بعد از سکته اول دوباره سکته کنیم؟

سکته قلبی پدیده‌ای نیست که فقط یک‌ بار در زندگی جان انسان‌ها را تهدید کند. براساس آمار منتشرشده توسط سازمان قلب آمریکا (AHA) حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از افرادی که یک‌ بار سکته قلبی داشته‌اند، طی ۵ سال آینده دچار سکته دوم می‌شوند. خطرناک‌تر این‌که بیش از نیمی از این سکته‌های دوم در ۳ ماه اول پس از حمله اول اتفاق می‌افتند. این دوره زمانی به‌ دلیل التهاب مداوم عروق، ناپایداری پلاک‌ها، و عادات تغییر نیافته، بسیار بحرانی تلقی می‌شود. در ایران نیز درصد قابل توجهی از بیماران سکته‌ دیده به دلیل عدم پیروی دقیق از درمان، در معرض حمله‌های مجدد قلبی هستند.

۵ عاملی که خطر سکته قلبی دوم را افزایش می‌دهند

سکته قلبی دوم اغلب پیامد مستقیم نادیده‌ گرفتن هشدارهای حمله اول است. اگرچه خودِ سکته اول یک رویداد اورژانسی است؛ اما شاید مهم‌تر از آن مراقبت‌هایی است که در هفته‌ها و ماه‌های پس از آن انجام می‌گیرد. در صورت بی‌توجهی به عوامل خطر، احتمال حمله دوم افزایش قابل توجهی می‌یابد. به طور کلی دلایل اصلی تکرار سکته قلبی عبارتند از:

 ۱. بیماری زمینه‌ای آترواسکلروز (تصلب شرایین) پیشرفته

این بیماری که عامل اصلی سکته قلبی است، باعث تنگی و سفت شدن رگ‌ها می‌شود. حتی پس از اولین سکته، این فرآیند در سایر رگ‌ها یا حتی در همان رگ آسیب‌ دیده می‌تواند ادامه یابد.

۲. تشکیل لخته‌های خونی جدید

پس از سکته اول، قلب و رگ‌ها ممکن است مستعدتر به تشکیل لخته‌های خونی باشند که می‌توانند باعث انسداد مجدد شوند.

۳. آسیب دیدگی قبلی قلب

سکته اول می‌تواند به عضله قلب آسیب برساند و آن را ضعیف کند. قلبی که قبلاً آسیب دیده، ممکن است در برابر عوامل استرس‌زا یا انسدادهای جدید آسیب‌ پذیرتر باشد.

۴. عدم کنترل عوامل خطر

اگر عوامل خطر اصلی سکته قلبی مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا، دیابت، سیگار کشیدن، چاقی و بی‌تحرکی پس از سکته اول به خوبی کنترل نشوند، خطر سکته‌های بعدی به شدت افزایش می‌یابد

۵. استرس مزمن و افسردگی

اضطراب مداوم و افسردگی نه‌ تنها سلامت روان را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ بلکه از طریق ترشح هورمون‌های استرس‌زا (کورتیزول، آدرنالین) فشار زیادی به قلب وارد می‌کند. توجه: سکته قلبی دوم معمولا بدون هشدار قبلی و با شدت بیشتر رخ می‌دهد. کنترل این عوامل می‌تواند تا حد زیادی از وقوع مجدد آن جلوگیری کند.

علائم هشداردهنده سکته قلبی دوم چیست و چه زمانی باید نگران بود؟

شناخت علائم هشداردهنده سکته قلبی چه برای بار اول و چه برای دفعات بعدی، حیاتی است. علائم سکته قلبی دوم ممکن است شبیه به سکته اول باشند؛ اما گاهی اوقات ممکن است خفیف‌تر یا متفاوت ظاهر شوند که می‌تواند باعث سردرگمی و تاخیر در درمان شود. با علائم سکته قلبی در زنان آشنا شوید.

علائم رایج سکته قلبی عبارتند از:

• تنگی نفس: احساس کمبود نفس، حتی در حالت استراحت.
• درد یا ناراحتی در سایر قسمت‌های بالاتنه: شامل درد در یک یا هر دو بازو، پشت، گردن، فک یا شکم.
• درد یا ناراحتی قفسه سینه: این درد معمولاً در مرکز یا سمت چپ قفسه سینه احساس می‌شود و ممکن است به صورت فشار، فشردگی، پری یا سوزش توصیف شود. این درد می‌تواند به بازوها معمولاً چپ، گردن، فک، پشت یا شکم نیز سرایت کند.
• سایر علائم احتمالی:
  • عرق سرد
  • خستگی غیرمعمول
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • سرگیجه یا سبکی سر ناگهانی

چه زمانی باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؟

هرگز علائم مشکوک به سکته قلبی را نادیده نگیرید، حتی اگر خفیف باشند یا فکر می‌کنید ناشی از چیز دیگری هستند. اگر شما یا کسی در اطرافتان هر یک از این علائم را تجربه کردید فورا با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. هر دقیقه در سکته قلبی مهم است؛ درمان سریع می‌تواند میزان آسیب به عضله قلب را به حداقل برساند و شانس بقا را به طور چشمگیری افزایش دهد.

چطور از سکته های بعدی جلوگیری کنیم؟

پس از تجربه سکته قلبی اول مهم‌ترین قدم برای حفظ سلامتی و جلوگیری از سکته‌های بعدی، تغییرات جدی و پایدار در سبک زندگی و پیگیری دقیق درمان‌های پزشکی است. این تغییرات می‌توانند به طور چشمگیری خطر را کاهش دهند و کیفیت زندگی شما را بهبود بخشند. در ادامه راهکارهای حیاتی که منجر به کاهش و جلوگیری از سکته های بعدی قلبی می‌شود را به شما معرفی خواهیم کرد:

۱. پیگیری منظم پزشکی و مصرف داروها

پزشک وضعیت قلب شما را بررسی کرده، داروها را تنظیم می‌کند و در صورت نیاز، آزمایشات تکمیلی را تجویز می‌کند. همچنین فشار خون، قند خون، چربی خون و ضربان قلب باید به‌صورت دوره‌ای کنترل شوند. این بررسی‌ها باید تحت نظارت پزشک و در فواصل مشخص انجام شوند.

۲. از برنامه دارویی دقیق پیروی کنید

داروهای تجویز شده (مانند رقیق‌ کننده‌های خون، داروهای کاهش‌دهنده کلسترول، داروهای کنترل فشار خون و دیابت) را باید منظم، دقیق، بدون قطع خودسرانه و دقیقا طبق دستور پزشک مصرف شود. هیچ مکمل گیاهی یا داروی خانگی نباید جایگزین درمان اصلی شود مگر با تایید متخصص باشد.

۳. تغذیه را اصلاح کنید

رعایت یک رژیم غذایی قلب‌ دوست با کاهش نمک، چربی‌های ناسالم، قند و مصرف بیشتر میوه، سبزی، فیبر، ماهی و روغن زیتون نقش کلیدی دارد. تغذیه سالم نه‌ فقط یک توصیه کلی نیست و کلیشه‌ای نیست؛ بلکه یک راهکار درمانی حیاتی برای پیشگیری از سکته قلبی مجدد است.

۴. روزانه تحرک داشته باشید

پزشکان حداقل ۳۰ دقیقه پیاده‌ روی یا ورزش هوازی سبک را در اغلب روزهای هفته توصیه می‌کنند. شرکت در برنامه بازتوانی قلبی پس از سکته بسیار مفید و اثربخش است. همچنین تحرک بدنی منظم، یکی از راهکارهای موثر پزشکی برای کاهش احتمال سکته قلبی مجدد و بهبود عملکرد قلب است. تاثیرات ورزش بر بیماران سکته قلبی را در بخش زیر مشاهده می‌کنید:

• بهبود ظرفیت قلب برای پمپاژ خون
• کمک به کاهش وزن و تنظیم چربی خون
• بهبود خلق‌ و خو و کاهش اضطراب و افسردگی
• کاهش فشار خون و ضربان قلب در حالت استراحت
• افزایش حساسیت سلول‌ها به انسولین و کنترل قند خون

۵. به شکل کامل دخانیات را ترک کنید

سیگار کشیدن یکی از بزرگترین عوامل خطر سکته قلبی است و مصرف آن باعث تنگی عروق و افزایش خطر لخته می‌شود. ترک سیگار یکی از مهم‌ترین تصمیمات نجات‌ بخش پس از سکته است. آشنایی با 5 عامل تعیین‌ کننده احتمال زنده ماندن بعد از حمله قلبی می‌تواند به شما کمک کند تا اقدامات ضروری برای افزایش شانس نجات جان خود یا عزیزانتان را به موقع انجام دهید.

۶. استرس و سلامت روانتان را مدیریت کنید

استرس مزمن می‌تواند به قلب آسیب برساند. اضطراب، افسردگی و استرس مزمن باید شناسایی و درمان شوند. مشاوره روان‌شناسی، تکنیک‌های تنفسی و برنامه‌های حمایتی می‌توانند کمک‌کننده باشند. همچنین شما می‌توانید تکنیک‌های کاهش استرس مانند مدیتیشن، یوگا، تنفس عمیق یا گذراندن وقت در طبیعت را بیاموزید و آن را انجام دهید.

۷. مدیریت وزن

رسیدن به وزن سالم و حفظ آن به کاهش فشار روی قلب و بهبود عوامل خطر کمک می‌کند.

وقت مشاوره قلب خود را همین امروز رزرو کنید و از سکته‌های بعدی پیشگیری کنید. (فرم رزرو نوبت آنلاین)

روتین تغذیه سالم برای بیماران قلبی

همانطور که اشاره کردیم از مهم ترین مواردی که به کاهش خطر سکته قلبی کمک می‌کند تغذیه سالم است. بر همین اساس سعی کردیم در جدول زیر مواد مغذی زیر را برای افرادی با مشکلات قلبی اماده کنیم.

داروهای موثر در جلوگیری از سکته دوم قلبی

داروها بخش اصلی مراقبت پس از سکته قلبی هستند. عدم مصرف منظم یا قطع خودسرانه داروها یکی از دلایل عمده بازگشت حمله قلبی و نارسایی قلبی است. پزشکان با تجویز ترکیبی از داروها، عملکرد قلب را تثبیت و خطر عوارض آینده را کاهش می‌دهند. مهم‌ترین داروهای مورد استفاده عبارت‌اند از:

• استاتین‌ها
• بتابلاکرها
• داروهای کنترل قند خون
• مهارکننده‌های ACE یا ARB
• داروهای ضدانعقاد مانند آسپرین یا کلوپیدوگرل

کلینیک دکتر رامین بقایی همراه امن قلب شماست

کلینیک ما با مدیریت دکتر رامین بقایی متخصص قلب و فوق‌ تخصص اینترونشنال کاردیولوژی، فضایی علمی، دقیق و به‌ روز برای بیماران و علاقه‌مندان به سلامت قلب فراهم کرده است. اگر شما یا یکی از عزیزانتان سابقه بیماری قلبی دارید یا به‌ دنبال راهکارهای پیشگیری و ارتقای سلامت قلب هستید، کلینیک دکتر بقایی محلی امن و حرفه‌ای برای دریافت اطلاعات صحیح، مشاوره پزشکی و خدمات تخصصی است.

اگر سوالی در خصوص حمله قلبی ذهنتان را درگیر کرده، در کامنت‌ها با ما در میان بگذارید یا با مشاوران ما در کلینیک دکتر بقایی تماس بگیرید (02188670350).

سخن پایانی

در آخر باید بگوییم که انسان می‌تواند بیش از یک بار سکته قلبی را تجربه کند و متاسفانه سکته‌های بعدی بسیار خطرناک‌ترند. به همین دلیل با تغییر سبک زندگی، مصرف منظم داروها، پیروی از توصیه‌های پزشکی و توجه به تغذیه و ورزش، می‌توان خطر حمله‌های قلبی مکرر را به‌ طور چشمگیری کاهش داد. بیمارانی که در مسیر درمان مشارکت فعال دارند و سبک زندگی خود را اصلاح می‌کنند، زندگی طولانی‌تر، با کیفیت بهتر و قلبی قوی‌تر خواهند داشت.

سوالات متداول

مطالب مرتبط

تپش قلب در بارداری | تشخیص، علل و راهنمای جامع مدیریت برای سلامت مادر و جنین

تفاوت تامپوناد قلبی و افیوژن پریکارد چیست؟ نگاهی علمی به دو بیماری پریکاردیال

تأثیر مصرف نمک بر سلامت قلب (راهنمای کامل بیماران قلبی)