برای یک فرد سالم، ورزش در هوای سرد معمولاً خطرناک نیست و حتی میتواند به تقویت قلب کمک کند. اما در افرادی که فشار خون بالا، تنگی عروق قلب، نارسایی قلبی یا سن بالا دارند، سرما میتواند باعث افزایش فشار خون، تنگ شدن رگها و بالا رفتن ناگهانی فشار روی قلب شود. در این مقاله به زبان ساده بررسی میکنیم که سرما دقیقاً چه تأثیری روی قلب دارد، چه کسانی باید هنگام ورزش در زمستان بیشتر احتیاط کنند، علائم هشداردهنده چیست و چطور میتوان حتی در روزهای سرد سال، ایمن و اصولی ورزش کرد.
هوای سرد چه تأثیری روی قلب و عروق میگذارد؟
وقتی بدن در معرض سرما قرار میگیرد، برای گرم نگه داشتن خود وارد حالت دفاعی میشود. یکی از اولین واکنشها، تنگ شدن رگهای خونی است. این اتفاق طبیعی است، اما باعث میشود قلب برای پمپاژ خون سختتر از حالت عادی کار کند. برای افراد سالم معمولاً مشکلی ایجاد نمیشود، اما اگر بیماری قلبی یا فشار خون داشته باشید، همین فشار اضافه میتواند مهم و حتی خطرناک باشد. مهمترین این اثرات عبارتاند از:
۱. تنگ شدن رگها و افزایش فشار خون
در هوای سرد، رگهای خونی منقبض میشوند تا گرمای بدن حفظ شود. این انقباض باعث افزایش فشار خون میشود و قلب مجبور است با نیروی بیشتری خون را پمپاژ کند. طبق گزارشهای انجمن قلب آمریکا، این افزایش فشار میتواند در افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، به ویژه بیماری عروق کرونر، احتمال بروز درد قفسه سینه را افزایش دهد.
۲. افزایش ضربان قلب و نیاز بیشتر قلب به اکسیژن
سرما سیستم عصبی بدن را فعال میکند؛ همان سیستمی که بدن را برای شرایط استرسزا آماده میکند. نتیجه این واکنش میتواند شامل موارد زیر باشد:
- افزایش ضربان قلب
- افزایش فشار خون
- افزایش نیاز قلب به اکسیژن
یعنی قلب باید بیشتر کار کند، اما اگر رگهای قلب تنگ باشند، ممکن است اکسیژن کافی به عضله قلب نرسد و فرد دچار درد یا فشار در قفسه سینه (آنژین قلبی) شود.
۳. تأثیر سرما بر تنفس و فشار غیرمستقیم بر قلب
تنفس در هوای سرد و خشک میتواند باعث تنگی نفس و تحریک راههای هوایی شود. هنگام ورزش، این موضوع فشار بیشتری به سیستم قلبیعروقی وارد میکند. بر اساس گزارشهای پزشکی دانشگاه هاروارد، این شرایط در افراد دارای بیماری قلبی، آسم یا مشکلات تنفسی، میتواند به صورت غیرمستقیم فشار بیشتری به قلب وارد کند.
شناخت به موقع علائم سکته قلبی میتواند جان شما را نجات دهد؛ بیشتر بخوانید.
چه کسانی هنگام ورزش در هوای سرد باید احتیاط کنند؟
ورزش در هوای سرد برای بسیاری از افراد سالم بیخطر است، اما تأثیر سرما بر قلب در برخی گروهها بیشتر است عبارتند از:
1. افراد سالم
افراد سالم و دارای آمادگی جسمانی مناسب معمولاً میتوانند بدون نگرانی ورزش کنند. ورزش منظم در سرما حتی میتواند باعث تقویت قلب، بهبود متابولیسم و افزایش توان هوازی شود.
برای آشنایی با نحوه انجام، کاربردها و تفسیر نتایج تست ورزش قلب، این مطلب را مطالعه کنید.
2. بیماران قلبی
افرادی که دچار بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی یا مشکلات دریچهای هستند، باید هنگام ورزش در هوای سرد محتاط باشند. در این افراد، سرما میتواند باعث بروز علائمی مانند:
- تنگی نفس
- خستگی زودرس
- درد یا فشار قفسه سینه
به همین دلیل مشورت با پزشک قبل از شروع ورزش زمستانی اهمیت زیادی دارد.
3. سالمندان
با افزایش سن، توانایی بدن در تنظیم فشار خون کاهش مییابد. به همین دلیل سالمندان در هوای سرد بیشتر در معرض فشار قلبی قرار دارند و ورزش شدید یا ناگهانی برای آنها مناسب نیست. اگر سابقه بیماری قلبی یا فشار خون دارید و هنگام ورزش در هوای سرد دچار تنگی نفس، سرگیجه یا درد قفسه سینه میشوید، بررسی تخصصی قلب میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
برای آشنایی با علائم، خطرات و روشهای کنترل فشار خون در سالمندان، این مطلب را بخوانید.
چگونه درهوای سرد ایمن ورزش کنیم؟
اگر بخوای بدون دردسر و با خیال راحت در زمستان ورزش کنی، این چند نکته خیلی کمک کننده هستند.
| نکته ایمنی | توضیح کوتاه | چرا مهم است؟ |
| گرم کردن قبل از ورزش | حداقل ۱۰–۱۵ دقیقه حرکات سبک | آمادهسازی قلب و عضلات برای ورزش |
| لباس مناسب چند لایه | حفظ دمای بدن و جلوگیری از سرمازدگی | جلوگیری از کاهش دمای بدن |
| کفش و جوراب مناسب | جلوگیری از سر خوردن و سرمازدگی پا | پیشگیری از آسیبهای ناشی از زمین لغزنده و سرما |
| هیدراته ماندن | نوشیدن آب کافی حتی در هوای سرد | حفظ تعادل مایعات بدن و عملکرد قلبی مناسب |
| شروع آهسته ورزش | افزایش تدریجی شدت و مدت تمرین | کاهش فشار ناگهانی بر قلب و سیستم تنفسی |
| توقف در صورت مشاهده علائم | علائمی مانند: درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه | پیشگیری از عوارض شدید قلبی و تنفسی |
| توجه به شرایط آب و هوایی | ورزش نکردن در دماهای بسیار پایین، باد شدید یا یخبندان در فضای باز | کاهش خطر سرمازدگی و فشار ناگهانی بر قلب و سیستم تنفسی |
رعایت این نکات ایمنی به افراد کمک میکند تا فعالیتهای زمستانی خود را به گونهای برنامه ریزی و اجرا کنند که خطر فشار ناگهانی بر قلب و عروق کاهش یابد. همچنین بتوانند از فواید ورزش در هوای سرد مانند بهبود ظرفیت هوازی، سلامت قلب و متابولیسم بهرهمند شوند
۵ علائم هشدار دهنده هنگام ورزش در هوای سرد
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، باید بلافاصله ورزش را متوقف کرد و در صورت تداوم به پزشک مراجعه نمود:
- تعریق سرد یا تهوع
- تنگی نفس غیر طبیعی
- سرگیجه یا احساس ضعف
- درد یا فشار در قفسه سینه
- تپش قلب شدید یا نامنظم
شناخت این علائم به افراد کمک میکند با آرامش و آگاهی بیشتری ورزش کنند.
مشاوره تخصصی قلب برای ورزش ایمن در هوای سرد توسط دکتر رامین بقایی
دکتر رامین بقایی تهرانی، فوق تخصص جراحی قلب و عروق با بیش از ۲۰ سال تجربه، آماده ارائه خدمات تخصصی در زمینه ورزش ایمن و سلامت قلب هستند:
- ارزیابی قلب و عروق قبل از ورزش زمستانی
- مشاوره درباره شدت و نوع فعالیت مناسب برای بیماران قلبی و سالمندان
- پیگیری کامل و ارائه راهکارهای فردی برای کاهش فشار ناگهانی بر قلب و جلوگیری از عوارض
برای افرادی که نگرانی درباره سلامت قلب خود هنگام ورزش در هوای سرد دارند، مشاوره و بررسی تخصصی توسط دکتر رامین بقایی فوق تخصص قلب و عروق، بهترین راه اطمینان است.
جمعبندی درباره ورزش در هوای سرد و سلامت قلب
ورزش در هوای سرد برای بیشتر افراد سالم بیخطر است و حتی میتواند فواید زیادی برای سلامت قلب داشته باشد. اما اگر فشار خون بالا، سابقه بیماری قلبی یا آمادگی جسمانی کمی دارید، باید با احتیاط بیشتری ورزش کنید. با یک بررسی ساده و برنامهریزی درست، میتوانید با خیال راحت حتی در فصل زمستان هم فعال بمانید و از فواید ورزش بدون به خطر انداختن سلامت قلب خود لذت ببرید.
اگر نگران سلامت قلب خود هنگام ورزش در هوای سرد هستید یا سابقه بیماری قلبی دارید، ارزیابی تخصصی و مشاوره توسط دکتر رامین بقایی، فوق تخصص جراحی قلب و عروق، بهترین راه اطمینان از ایمنی و سلامت قلب شماست. (02188670350)
0 نظر