تپش قلب در دوران یائسگی و گرگرفتگی می‌توانند هم‌زمان رخ دهند؛ بااین‌حال، هر تپشی را نباید فقط به تغییرات هورمونی نسبت داد. کم‌خوابی، اضطراب، کافئین، بعضی داروها، کم‌خونی، اختلال تیروئید و آریتمی نیز از علت‌های احتمالی‌اند. اگر تپش قلب تکرار می‌شود، طول می‌کشد یا با علائم هشدار همراه است، ارزیابی پزشکی کمک می‌کند علت آن مشخص شود.
در این راهنما می‌خوانید یائسگی چگونه ممکن است با تپش قلب ارتباط داشته باشد، چه زمانی باید پیگیری کنید و پزشک بر اساس شرح حال چه بررسی‌هایی را در نظر می‌گیرد. این مطلب آموزشی است و جایگزین تشخیص یا توصیه درمانی فردی نیست.
تپش قلب چیست و چه عواملی باعث بروز آن می‌شود؟
تپش قلب یک علامت است؛ ممکن است ضربان را تند، کوبنده، لرزان یا نامنظم احساس کنید، یا حس کنید ضربانی جا افتاده است. علت را نمی‌توان فقط از روی این احساس تشخیص داد. محرک‌های رایج می‌توانند شامل کافئین، نیکوتین، الکل، کم‌خوابی، استرس، کم‌آبی، ورزش سنگین یا بعضی داروها باشند. گاهی نیز کم‌خونی، اختلال تیروئید یا ریتم قلب علت زمینه‌ای است.
برای همین، تپش قلب جدید، مکرر یا طولانی را صرفاً به یائسگی یا کمبود یک ماده معدنی نسبت ندهید. اگر دارویی مصرف می‌کنید و به ارتباط آن با تپش شک دارید، درباره آن با پزشک یا داروساز صحبت کنید و داروی تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید.
ارتباط بین یائسگی و تپش قلب: چرا در این دوران ضربان قلبتان تغییر می‌کند؟
تپش قلب یا احساس تند، کوبنده، لرزان یا نامنظم بودن ضربان، در بعضی زنان هم‌زمان با گرگرفتگی و دیگر علائم حوالی یائسگی گزارش می‌شود. تغییرات این دوره می‌توانند در بروز علائم نقش داشته باشند، اما از روی زمان بروز تپش نمی‌توان علت را قطعی دانست. محرک‌هایی مانند کم‌خوابی، اضطراب، کم‌آبی، کافئین و برخی داروها و نیز علت‌هایی مانند کم‌خونی، پرکاری تیروئید یا اختلال ریتم قلب باید در نظر گرفته شوند.
به‌خصوص اگر تپش تازه شروع شده، مکرر یا طولانی است، سابقه بیماری قلبی دارید یا نگران آن هستید، آن را صرفاً به یائسگی نسبت ندهید. NHS تپش قلب را از علائم احتمالی یائسگی و پری‌یائسگی می‌داند و توصیه می‌کند برای تپش قلب با پزشک مشورت شود.
تپش قلب در یائسگی طبیعی است یا خطرناک؟
تپش قلب گاه‌به‌گاه و کوتاه‌مدت ممکن است بی‌خطر باشد، اما شدت، تداوم و علائم همراه مهم‌اند. در صورت درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا نزدیک‌شدن به غش، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و برای دریافت کمک تأخیر نکنید.
اگر تپش‌ها تکرار می‌شوند، چند دقیقه یا بیشتر طول می‌کشند، رو به افزایش‌اند یا سابقه بیماری قلبی دارید، برای ارزیابی پزشکی وقت بگیرید؛ حتی اگر در حال حاضر حال عمومی‌تان خوب است. برای تصمیم درباره فوریت، وضعیت همان لحظه و علائم همراه را در نظر بگیرید.
روش‌های موثر برای کاهش تپش قلب در دوران یائسگی
برای کاهش محرک‌های احتمالی، می‌توانید ارتباط علائم را با قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا، نیکوتین، کم‌خوابی، استرس، کم‌آبی و داروهای مصرفی ثبت کنید. کاهش محرکی که به‌وضوح علائم را بیشتر می‌کند ممکن است کمک‌کننده باشد؛ اما این کار علت قلبی یا پزشکی را رد نمی‌کند و جای ارزیابی را نمی‌گیرد.
خودسرانه مکمل، داروی تنظیم ضربان یا هورمون‌درمانی شروع نکنید. انتخاب درمان به علت تپش، شرایط سلامت و نظر پزشک وابسته است. برای آشنایی با عوامل خطر قلبی در این دوره، مطلب پیشگیری از بیماری قلبی در دوران یائسگی را بخوانید.
علت گرگرفتگی و تپش قلب چیست و چطور باید پیگیری کرد؟
گرگرفتگی می‌تواند با احساس تندشدن ضربان همراه شود، اما هم‌زمانی این دو به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تپش فقط از یائسگی است. برای کمک به بررسی دقیق‌تر، زمان شروع و مدت هر حمله، ضربان اندازه‌گیری‌شده (اگر در دسترس است)، محرک احتمالی، داروها و علائم همراه را یادداشت کنید. این اطلاعات را هنگام مراجعه به پزشک همراه داشته باشید.
در صورت بروز درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش، مسیر نوبت‌گیری مقاله مناسب نیست و باید فوراً از اورژانس کمک بگیرید. برای تپش‌های تکرارشونده یا نگران‌کننده، از صفحه تماس با مطب برای پیگیری نوبت استفاده کنید یا با شماره ۰۲۱۸۸۶۷۰۳۵۰ تماس بگیرید.
راهکارهای ساده برای کاهش محرک‌های تپش قلب
اگر علامت هشدار ندارید، ثبت محرک‌ها و چند اقدام عمومی می‌تواند مفید باشد، اما علت پزشکی را رد نمی‌کند:
- مصرف قهوه، نوشیدنی انرژی‌زا، نیکوتین و الکل را بررسی کنید و در صورت ارتباط، آن را کاهش دهید.
- به خواب و آب‌رسانی کافی توجه کنید و از فعالیت بدنی متناسب با وضعیت خود غافل نشوید.
- زمان، مدت، دفعات و علائم همراه هر حمله را یادداشت کنید.
- دارو یا مکمل تجویزشده را بدون مشورت پزشک قطع یا اضافه نکنید.
برای بررسی تپش قلب در یائسگی چه آزمایش‌هایی لازم است؟
بررسی‌ها به شرح حال و معاینه بستگی دارد و برای همه یکسان نیست. پزشک ممکن است نوار قلب (ECG) را درخواست کند و اگر حمله‌ها گهگاهی رخ می‌دهند، پایش طولانی‌تر ریتم قلب را پیشنهاد دهد. بر اساس شرایط فرد، آزمایش خون برای بررسی مواردی مانند کم‌خونی، عملکرد تیروئید یا اختلالات الکترولیتی نیز ممکن است لازم باشد. درمان دارویی فقط پس از مشخص‌شدن علت انتخاب می‌شود؛ داروی ضدآریتمی، بتابلاکر یا هورمون‌درمانی را خودسرانه شروع یا قطع نکنید.
درباره آریتمی قلبی و بررسی ضربان نامنظم بیشتر بخوانید.
جمع‌بندی
تپش قلب و گرگرفتگی ممکن است در حوالی یائسگی هم‌زمان دیده شوند، ولی تپش قلب یک علامت است و علت آن باید با توجه به شرایط هر فرد سنجیده شود. اگر تپش مکرر یا طولانی است، برای بررسی برنامه‌ریزی کنید؛ همراهی آن با درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش نیازمند اقدام فوری است. برای آشنایی با سلامت قلب در این دوره، مطلب پیشگیری از بیماری قلبی در دوران یائسگی را نیز ببینید.
نویسندهٔ ثبت‌شده برای این مقاله در سایت، دکتر رامین بقایی تهرانی، فوق‌تخصص جراحی قلب و عروق است. این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جایگزین تشخیص یا توصیهٔ درمانی فردی نیست؛ برای تشخیص باید پزشک شرح‌حال و شرایط هر فرد را بررسی کند.
پرسش‌های متداول درباره تپش قلب و یائسگی
آیا یائسگی باعث تپش قلب می‌شود؟
تپش قلب در بعضی افراد در دورهٔ حوالی یائسگی رخ می‌دهد و ممکن است با گرگرفتگی همراه باشد؛ بااین‌حال، یائسگی تنها علت احتمالی نیست. در صورت تکرار یا طولانی‌شدن، ارزیابی پزشکی لازم است.
علت گرگرفتگی و تپش قلب با هم چیست؟
گرگرفتگی می‌تواند با احساس افزایش ضربان همراه شود، اما اضطراب، کم‌خوابی، کافئین، داروها و بعضی مشکلات پزشکی نیز ممکن است نقش داشته باشند. هم‌زمانی علائم برای تشخیص کافی نیست.
آیا یائسگی و تنگی نفس می‌توانند هم‌زمان رخ دهند؟
تنگی نفس را نباید بدون بررسی به یائسگی نسبت داد. اگر شدید یا ناگهانی است، یا همراه درد قفسه سینه، سرگیجه یا غش رخ می‌دهد، فوراً کمک پزشکی بگیرید؛ تنگی نفس جدید یا تکرارشونده هم نیازمند ارزیابی است.
برای تپش قلب در یائسگی چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر تپش‌ها مکرر، طولانی، رو به افزایش یا همراه سابقه بیماری قلبی هستند، برای ارزیابی وقت بگیرید. در صورت درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
منابع برای مطالعه بیشتر: NHS: تپش قلب، علت‌ها و زمان مراجعه | NHS: علائم یائسگی و پری‌یائسگی | انجمن قلب آمریکا: یائسگی و سلامت قلب
برای پیگیری تپش قلب‌های تکرارشونده، درخواست نوبت یا مشاوره ثبت کنید یا با ۰۲۱۸۸۶۷۰۳۵۰ تماس بگیرید. در وضعیت اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.
دکتر من در دوران یائسگی هستم و مدتیه گاهی تپش قلب می‌گیرم، مخصوصاً شب‌ها و هنگام گرگرفتگی می‌خواستم بدونم این تپش قلب می‌تونه به خاطر تغییرات هورمونی باشه یا ممکنه نشونه مشکل قلبی باشه؟ آیا لازمه برای بررسی دقیق‌تر به مطب مراجعه کنم؟
سلام، تپش قلب در دوران یائسگی می‌تواند با تغییرات هورمونی مرتبط باشد، اما نمی‌توان بدون بررسی، علت آن را مشخص کرد. توصیه می‌کنم برای ارزیابی دقیق‌تر و در صورت نیاز انجام نوار قلب و بررسی‌های تکمیلی به مطب مراجعه کنید. اگر تپش قلب با درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش همراه است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.