در شرایط فعلی که احتمال دارد با قطعیهای برق ناگهانی مواجه بشویم، بسیاری از بیماران دارای دستگاه ضربان ساز قلب (Pacemaker) نگران هستند که اگر برق برود، آیا قلبشان هم متوقف خواهد شد یا نه؟این دغدغه کاملاً طبیعی است؛ زیرا باتری قلب برای حفظ ضربان منظم، حیاتی است. در این مقاله بر اساس تجربه بالینی و دانش پزشکی یک پزشک متخصص جراحی قلب و عروق به پاسخ سوالات زیر میپردازیم:
- آیا دستگاه ضربان ساز قلب به برق شهری وابسته است؟
- بیماران دارای باتری قلب هنگام مواجهه با قطعی برق چه باید بکنند و چگونه از خود مراقبت کنند؟
- چگونه باید در شرایط اضطراری (مثل: قطع برق یا بحرانهای زیر ساختی) با آرامش رفتار کرده و به قلب خود استرس وارد نکنید؟
تمام اطلاعات لازم را برای پاسخ به نگرانیهای شما، پیرامون تأثیر قطع برق بر دستگاه ضربان ساز قلب گردآوری شده تا آمادگی لازم را برای مواجهه با اتفاقات ناگهانی پیدا کنید.
دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب چیست و چه نقشی دارد؟
دستگاه ضربان ساز قلب مانند یک نگهبان هوشمند برای قلب عمل میکند. این وسیله کوچک در زیر پوست قفسه سینه، کار گذاشته میشود. زمانی که ضربان قلب به طور غیر طبیعی کاهش پیدا میکند، این دستگاه وظیفه دارد که با ارسال جریان یا پالسهای الکتریکی منظم، ضربان را تنظیم کند. اجزای اصلی پیس میکر (Pacemaker) عبارتاند از:
- مولد ضربان (Pulse Generator): واحد مرکزی دستگاه که شامل مدار کنترل و باتری داخلی است. وظیفه آن صادر کردن دستورات لازم برای ایجاد پالسهای الکتریکی میباشد.
- لیدها (Leads/Electrodes): سیمهای نازک و منعطفی که پالس را به داخل عضله قلب منتقل میکنند. همچنین سیگنالهای الکتریکی خود قلب را به مولد بر میگرداند تا دستگاه بتواند ضربان قلب را تشخیص و تنظیم کند.
- باتری داخلی (Internal Battery): منبع تغذیهای مستقل که تا چندین سال (بسته به نوع دستگاه و میزان استفاده) انرژی لازم را فراهم میکند.
آیا پیس میکر به برق شهری وابسته است؟
به طور کلی دستگاه ضربان ساز قلب، کاملاً مستقل از برق شهری کار میکند؛ زیرا انرژی این دستگاه به طور مداوم از باتری داخلی تأمین میشود و هیچ ارتباطی با موارد زیر ندارد:
- پریز برق
- شارژر خارجی
- برق خانه یا بیمارستان
بنابراین حتی در صورت قطع برق گسترده یا موقت، قلب شما به کار خود ادامه میدهد و دستگاه بدون هیچ اختلالی کار میکند.
عمر و عملکرد باتری دستگاه ضربان ساز قلب
عمر باتری بسته به نوع دستگاه و تنظیمات آن متغیر است؛ به طور کلی معمولاً بین ۵ تا ۱۵ سال دوام دارد. پزشک در ویزیتهای دورهای با دستگاه مخصوص، میزان شارژ باتری را اندازهگیری میکند. زمانی که میزان انرژی کاهش یابد، پزشک برای تعویض دستگاه اقدام میکند. 4 عامل کلیدی زیر در عمر باتری بسیار موثر هستند:
| عوامل مختلف | توضیح مختصر |
| نوع دستگاه | مدلهای جدید معمولاً مصرف انرژی کمتری دارند. |
| شدت عملکرد | اگر ضربان طبیعی قلب زیاد نیست، دستگاه بیشتر فعال میشود. |
| تنظیمات پزشک | بسته به ریتم قلب، برنامه دستگاه میتواند تأثیرگذار باشد. |
| شرایط عمومی قلب | سلامت عمومی و داروهای مصرفی میتوانند عمر باتری را تغییر دهند. |
در نتیجه طول عمر باتری تحت تأثیر پیچیدگیهای خود دستگاه، میزان فعالیت قلبی و شخصی سازی تنظیمات توسط پزشک قرار دارد. سلامت کلی قلب بیمار و داروهایی که مصرف میکند، نیز میتوانند به طور قابل توجهی بر دوام باتری تأثیر بگذارند.
بسیاری از مشکلات مربوط به نامنظم شدن یا کندی ظربان قلب به آریتمی قلبی مربوط میشود؛ اگر میخواهید بدانید آریتمی قلبی چیست و چرا ایجاد میشود، میتوانید در مقاله جداگانه درباره آن بیشتر بخوانید.
خطرات احتمالی در زمان قطع برق بر دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب
هر چند قطع برق هیچ اثر مستقیمی بر دستگاه پیس میکر ندارد، اما ممکن است اثرات غیر مستقیم محیطی از قبیل:
- توقف آسانسور در ساختمان یا بیمارستان
- خاموش شدن دستگاههای کمک تنفسی یا فشارسنج برقی در خانه
- سخت شدن برقراری تماس با پزشک به دلیل از کار افتادن تلفنها یا شبکههای ارتباطی
- اختلال در دسترسی به مراکز درمانی به دلیل ترافیک سنگین یا محدود بودن وسایل حمل و نقل عمومی
برای بیمار حائز اهمیت باشند. بنابراین نگرانی اصلی، توقف باتری قلب نیست، بلکه شرایط اضطراری محیط پیرامون بیمار است.
اگر پس از قطعی برق دچار علائمی مانند سرگیجه، ضعف شدید یا تپش قلب شدید، بهتر است این علائم را جدی بگیرید و با دکتر رامین بقایی مشورت کنید.(02188670350)
تاثیر وسایل برقی یا میدان مغناطیسی بر باتری قلب
به طور کلی بیشتر وسایل خانگی در زندگی روزمره بی خطر هستند؛ اما برخی تجهیزات دارای میدان مغناطیسی قوی، میتوانند تداخل ایجاد کنند. برای کسب آگاهی از اینکه چه وسایلی میتوانند بی خطر و چه وسایلی دارای ریسک بالا در نزدیکی دستگاه تنظیم کننده قلب شما هستند، جدول زیر را مطالعه کنید:
| وسایل بی خطر در نزدیکی دستگاه | وسایل پر ریسک و ممنوعه در نزدیکی دستگاه |
| تلویزیون | دستگاههای جوشکاری صنعتی |
| یخچال | بلندگوهای بزرگ با آهنربای قوی |
| ماشین لباسشویی | ابزارهای مغناطیسی |
| مایکروویو | انجام MRI بدون مشورت پزشک |
| لپ تاپ | تجهیزات صنعتی با میدان مغناطیسی قوی |
| مایکروویو | دستگاههای برش فلزات (مانند: اره نواری یا سنگ فرز) |
برای حفظ عملکرد صحیح دستگاه تنظیمکننده ضربان قلب، از قرار گرفتن طولانی مدت در نزدیکی وسایل الکترونیکی با میدان مغناطیسی قوی خودداری نمایید. رعایت این نکات ایمنی به جلوگیری از تداخل احتمالی و اطمینان از عملکرد بهینه پیس میکر کمک شایانی میکند.
در زمان قطعی برق بیماران دارای باتری قلب چه کنند؟
در صورت قطع برق، حفظ آرامش و رعایت نکات زیر به ترتیب شما کمک میکنند تا شرایط را بتوانید بهتر مدیریت کنید:
- حفظ آرامش: به یاد داشته باشید که دستگاه پیس میکر شما مستقل از برق شهری عمل میکند و دچار اختلال نخواهد شد.
- آمادگی تجهیزات کمکی: اگر از تجهیزات پزشکی برقی (مانند: دستگاه اکسیژن ساز) استفاده میکنید، از داشتن دستگاه جایگزین یا باتری پشتیبان اطمینان حاصل کنید.
- دسترسی به اطلاعات تماس ضروری: شماره تماس پزشک معالج یا نزدیکترین مرکز درمانی را در مکانی در دسترس قرار دهید.
- مصرف منظم داروها: داروهای قلبی خود را طبق دستور پزشک و در زمان مقرر مصرف کنید.
- توجه به علائم حیاتی خود: در صورت مشاهده هر گونه علائم غیر عادی (مانند: سرگیجه، ضعف شدید یا تپش قلب نامنظم)، فوراً با مرکز درمانی تماس بگیرید یا به آنجا مراجعه کنید.
گاهی اوقات افراد دارای پیس میکر ممکن است احساس تپش یا ضربان غیرعادی در قلب خود داشته باشند؛ اگر برایتان سؤال است که علت تپش قلب چیست و چه عواملی میتواند باعث آن شود، میتوانید توضیحات کامل آن را در مقاله مربوطه مطالعه کنید.
بیشتر دستگاههای ضربان ساز قلب به گونهای طراحی شدهاند که در برابر اختلالات الکتریکی روزمره مقاوم باشند. با این حال اگر درباره عملکرد پیس میکر خود نگرانی دارید، بهتر است با پزشک متخصص قلب مشورت کنید. (02188670350)
تخصص دکتر رامین بقایی در مدیریت بیماران پیس میکر حتی در شرایط اضطراری
دکتر رامین بقایی به عنوان فوق تخصص جراحی قلب و عروق، تجربهای گسترده در مراقبت از بیماران نیازمند به دستگاه ضربان ساز قلب دارند. تخصص ایشان شامل تشخیص دقیق، ارائه راهکارهای درمانی نوین و مدیریت بلند مدت سلامت قلبی این بیماران است. دکتر بقایی همواره بر اهمیت آگاهی بخشی به بیماران و رفع نگرانیهای آنان، به ویژه در مورد مسائلی چون عملکرد دستگاه در شرایط خاص، تأکید دارند. توصیه مهم ایشان، پیگیری منظم و اطلاع از زمان تعویض دستگاه است تا بیماران دارای باتری قلب از سلامت و آرامش خود مطمئن شوند.
آگاهی و آمادگی، دو کلید اصلی سلامت بیماران دارای باتری قلب در شرایط اضطراری است
در زندگی روزمره که وابستگی زیادی به جریان پایدار برق وجود دارد، نگرانی بیماران دارای دستگاه ضربان ساز قلب (پیس میکر) در مورد تأثیر قطعی برق بر عملکرد این دستگاهها کاملاً قابل درک است.
پیس میکر یا باتری قلب، وسیلهای ایمن، مستقل و مطمئن است که در زمان قطع برق، هیچ گونه اختلالی در عملکرد آن ایجاد نخواهد شد. توجه به خطرات غیر مستقیم ناشی از قطعی برق حائز اهمیت است. این خطرات میتوانند (شامل: اختلال در عملکرد تجهیزات کمکی پزشکی، توقف آسانسورها یا دشواری در تماس با پزشک) باشند. بنابراین آمادگی پیش از وقوع این شرایط را داشته باشید.
اگر شما یا اعضای خانوادهتان از باتری قلب استفاده میکنید، با انجام معاینات منظم و رعایت نکات گفته شده، میتوانید با خیال راحت به زندگی روزمره خود ادامه دهید.
برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی وضعیت قلب خود میتوانید با مطب دکتر بقایی تماس بگیرید یا برای ویزیت حضوری نوبت رزرو کنید. (02188670350)
0 Comments