برخلاف تصور رایج، حذف کامل چربیها راهکار درستی برای حفظ سلامت قلب نیست. بدن ما به چربی نیاز دارد، اما نوع چربی مصرفی، تعیین میکند که کلسترول بد (LDL) باید کاهش یابد یا در دیواره عروق تجمع پیدا کند. دکتر رامین بقایی فوق تخصص جراحی قلب و عروق با بیش از ۲۰ سال تجربه بالینی، تأکید میکنند که چربیهای غیر اشباع مانند روغن زیتون و اسیدهای چرب امگا ۳ نقش مهمی در سلامت قلب دارند. این چربیها با کاهش التهاب عروقی و بهبود سطح کلسترول میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را به طور قابل توجهی کاهش دهند.
در این مقاله بررسی میکنیم که کدام چربیها دوستِ قلب شما هستند، کدامها به عروق آسیب میزنند و دقیقاً از چه روغنهایی باید در آشپزخانهتان استفاده کنید.
نقش چربیهای غیر اشباع در پیشگیری از بیماریهای قلبی
چربیهای غذایی به ۲ گروه اصلی اشباع و غیر اشباع تقسیم میشوند. آن چه بیشترین نقش محافظتی را برای قلب دارد، چربیهای غیر اشباع (Unsaturated Fats) هستند که از ۲ مسیر مهم عمل میکنند.
-
کاهش کلسترول بد (LDL)
چربیهای غیر اشباع با بهبود متابولیسم چربی در کبد، سطح کلسترول بد را کاهش میدهند. کاهش LDL به معنای کمتر شدن احتمال تجمع پلاک در دیواره عروق و کاهش خطر ابتلا به تصلب شرایین (Atherosclerosis) که منجر به تنگی عروق قلب میشود.
-
افزایش کلسترول خوب (HDL)
کلسترول خوب مانند یک سیستم انتقال معکوس کلسترول عمل میکند؛ کلسترول اضافی را از خون جمع آوری کرده و برای پردازش و دفع به کبد منتقل میکند. مصرف منظم منابعی (مانند: روغن زیتون، گردو و ماهیهای چرب) میتواند این فرآیند محافظتی را تقویت کند. بسیاری از بیمارانی که برای جراحی عروق کرونر مراجعه میکنند، سابقه مصرف طولانی مدت چربیهای ترانس و اشباع را دارند. اصلاح الگوی مصرف چربی و جایگزینی منابع گیاهی و دریایی سالم، حتی پس از مداخلات درمانی میتواند به بهبود عملکرد عروق و کاهش خطر عود بیماری کمک کند.
بهترین منابع چربیهای سالم برای قلب کودکان و بزرگسالان
چربیهای سالم نقش مهمی در کاهش کلسترول بد، افزایش کلسترول خوب و کاهش التهاب عروق دارند. با گنجاندن این منابع در رژیم غذایی روزانه میتوانید قلب خود را تقویت کرده و خطر بیماریهای قلبی را کاهش دهید. در جدول زیر، بهترین چربیهای دوست قلب و منابع غذایی آنها را مشاهده میکنید:
| چربیهای مفید | منابع غذایی | فواید کلیدی برای قلب | نکات کاربردی |
| اسیدهای چرب امگا ۳ |
|
|
حداقل ۲ وعده ماهی چرب در هفته |
| روغنهای غیر اشباع تک زنجیرهای |
|
|
مناسب برای سالاد و پخت ملایم |
| روغنهای غیر اشباع چند زنجیرهای |
|
|
مصرف متعادل برای پخت و سرخ کردن محدود |
| مغزها و دانهها |
|
|
میان وعده سالم یا افزودن به سالاد |
| ماهیهای چرب و دریایی |
|
|
جایگزین گوشت قرمز برای قلبی سالم |
با گنجاندن این منابع در رژیم غذایی روزانه میتوانید سطح کلسترول خون را بهبود داده، التهاب عروق را کاهش دهید و قلبی سالمتر داشته باشید. انتخاب هوشمندانه چربیها، راهی ساده و مؤثر برای قلب سالم است.
“Unsaturated fats, like those found in olive oil, nuts, and fatty fish, can help reduce inflammation and improve cholesterol levels, supporting heart health.”
چربیهای غیر اشباع مانند روغن زیتون، مغزها و ماهیهای چرب میتوانند التهاب بدن را کاهش دهند. سطح کلسترول را بهبود بخشند و سلامت قلب را تقویت کنند.
بیشتر بخوانید: آنژیوپلاستی
چربیهای مضر و جایگزینهای سالم برای قلب
مصرف چربیهای سالم در کنار چربیهای مضر میتواند سلامت قلب را تهدید کند. چربیهای ترانس، روغنهای جامد و فستفودهای سرخ کرده باعث افزایش کلسترول منفی و التهاب عروق میشوند. خوشبختانه طبق پژوهشهای Mayo Clinic و AHA با جایگزینی آنها با روغنهای گیاهی، مغزها و ماهیهای چرب میتوان روند پاکسازی عروق را آغاز کرد. در جدول زیر به چربیهای مضر و جایگزینهای سالم آن اشاره میکنیم:
| چربی مضر | جایگزین سالم | نکات کاربردی |
| روغن ترانس و مارگارین صنعتی | روغن زیتون، روغن کانولا | مصرف روزانه محدود برای سالاد و پخت ملایم |
| روغنهای جامد حیوانی | آووکادو، مغزها و دانهها | جایگزین در پخت و تهیه خوراکیها |
| فستفودهای سرخ کرده | پخت ملایم با روغن غیر اشباع | سرخکردن محدود و ترجیحاً با فر یا گریل |
جایگزینی چربیهای مضر با منابع سالم، نقش مستقیمی در کاهش کلسترول مضر، کنترل التهاب عروق و محافظت از قلب دارد. این کار یکی از موثرترین برنامههای غذایی پیشگیرانه در برابر بیماریهای قلبی است.
رزرو آنلاین نوبت ویزیت؛ گامی هوشمندانه برای سلامت قلب شما. (02188670350)
چربیهای سالم برای سلامت قلب کودکان با بیماری مادرزادی
در کودکان مبتلا به بیماریهای قلبی مادرزادی، قلب برای پمپاژ خون و تامین اکسیژن بدن فشار مضاعفی را تحمل میکند. در این شرایط، چربیهای سالم فراتر از یک ماده غذایی به عنوان یک مکمل درمانی عمل میکنند:
-
تقویت دیواره عروق و بطنها
اسیدهای چرب غیر اشباع به انعطاف پذیری رگهای خونی کودک کمک میکند. فشار وارد بر حفرههای قلب را نیز که ناشی از ناهنجاریهای ساختاری است، تعدیل میکنند.
-
کاهش التهاب پس از مداخلات درمانی
کودکان جراحی شده یا تحت درمان به شدت مستعد التهاب عروقی هستند. چربیهای گیاهی سالم با خاصیت ضد التهابی خود، محیطی امن برای ترمیم بافتهای قلب کودک فراهم میکنند.
-
مدیریت فشار قلب با کنترل وزن
اضافه وزن در کودکان قلبی به معنای فشار مضاعف بر قلبی است که از قبل دچار چالش بوده است. بنابراین جایگزینی چربیهای اشباع و ترانس که باعث سنگینی و تنبلی سیستم گردش خون میشود با چربیهای سبک و سالم، ضرورت دارد. به طور کلی در بیماریهای مادرزادی، تغذیه صحیح نقش ویژهای در تقویت قلب کودک و تسریع دوران نقاهت و رشد طبیعی دارد.
بیشتر بخوانید: با قلب بیمار هم میتوان ورزش کرد؟
آیا مصرف چربی بعد از عمل پیوند قلب یا جراحی آئورت مجاز است؟
بیماران بعد از جراحی قلب یا جراحی آئورت اغلب میپرسند که آیا میتوانند چربی مصرف کنند یا نه؟ بر اساس استانداردهای مراقبت، نوع چربی و میزان مصرف آن از اهمیت بالایی برخودار است. ۶ نکته مراقبتی زیر بعد از جراحی را رعایت کنید:
-
ترکیب با سبزیجات و فیبر
مصرف سبزیجات، میوه و غلات کامل، متابولیسم چربی را بهبود بخشیده و التهاب بدن را کاهش میدهد.
-
روش پخت و آماده سازی
بخارپز کردن، گریل یا پخت ملایم بهترین روش برای حفظ سلامت قلب است. از سرخکردن عمیق پرهیز کنید.
-
فعالیت سبک و هیدراته ماندن
پیاده روی کوتاه طبق دستور پزشک و نوشیدن آب کافی به جذب بهتر چربیهای مفید و عملکرد بهینه قلب کمک میکند.
-
امگا ۳ برای تسریع بهبودی
اسیدهای چرب موجود در روغن ماهی، خاصیت ضد التهابی دارند و به خطر لخته شدن خون و گرفتگی عروق را کاهش میدهد.
-
محدود کردن چربیهای اشباع
مصرف کره، خامه و چربیهای حیوانی باعث افزایش کلسترول مضر و فشار مضاعف بر قلب پیوندی یا رگهای جراحی شده میشود.
-
چربیهای سالم با کنترل وزن
منابعی مثل آووکادو و روغن زیتون بسیار مفیدند، اما به دلیل کالری بالا، برای جلوگیری از اضافه وزن به میزان متعادل مصرف شوند.
دوره نقاهت بعد از جراحی، زمان آزمون و خطا در تغذیه نیست. انتخاب روغن زیتون به جای روغنهای جامد، ریسک گرفتگی مجدد عروق پیوندی را به حداقل میرساند.
آیا رژیم غذایی شما مناسب قلبتان است؟ همین حالا نوبت مشاوره تغذیه بگیرید. (02188670350)
دکتر رامین بقایی تهرانی؛ پیشگام جراحی قلب در ایران
دکتر رامین بقایی تهرانی، فوق تخصص جراحی قلب و عروق با بیش از ۲۰ سال تجربه و هزاران عمل موفق از پیشگامان جراحیهای عروق کرونر، آئورت و بیماریهای مادرزادی قلبی در ایران است. ایشان نه تنها جراحی موفق انجام میدهند، بلکه با توصیههای علمی درباره تغذیه سالم، چربیهای مفید و سبک زندگی قلب دوست به بیماران کمک میکنند تا بازسازی عروق سریعتر و سلامت قلب در بلند مدت حفظ شود. توصیههای دکتر بقایی درباره انتخاب چربیهای سالم، محدود کردن چربیهای مضر و ترکیب رژیم با فعالیت بدنی، پایه علمی این مقاله و راهنمای عملی برای حفاظت از قلب شماست.
نتیجه گیری داشتن قلب سالم با انتخاب هوشمندانه چربیها
انتخاب درست چربیها، کلید محافظت از قلب و پیشگیری از بیماریهای قلبی است. چربیهای سالم با کاهش التهاب، افزایش کلسترول خوب و کنترل کلسترول مضر، روند سلامت قلب را بهبود میبخشند. محدود کردن چربیهای ترانس و اشباع، رعایت روشهای پخت ملایم و توجه به تعادل کالری، راهکارهای عملی و مؤثر برای محافظت از عروق و بهبود کیفیت زندگی هستند. با اعمال این اصول ساده اما علمی در رژیم غذایی، میتوانید قلبی قویتر، عروق سالمتر و زندگی طولانیتر داشته باشید.
0 نظر