تاکی‌ کاردی قلبی (Tachycardia)، علت، علائم و درمان ضربان قلب سریع

تپش قلب تند تجربه‌ای است که بسیاری از ما آن را تجربه کرده‌ایم؛ گاهی ناشی از استرس یا مصرف قهوه است و گاهی بدون هیچ دلیل واضحی اتفاق می‌افتد؛ این تجربه در دوران بارداری یا در افراد با سابقه بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند اضطراب بیشتری ایجاد کند، زیرا در این شرایط، قلب باید همزمان پاسخگوی نیازهای بدن و افزایش حجم خون ‌رسانی به جنین باشد. اما چگونه می‌توان تفاوت یک تپش قلب بی ‌خطر و گذرا را با یک هشدار جدی تشخیص داد؟

در این مقاله به ساده‌ترین شکل بررسی می‌کنیم که تاکی‌ کاردی چیست، چه موقع باید نگران شد و چه اقداماتی می‌تواند سلامت قلب شما و عزیزانتان را در مواجه با افزیش ضربان شدید قلب تضمین کند.

تاکی کاردی قلبی چیست؟

تاکی کاردی (Tachycardia) به وضعیتی گفته می‌شود که ضربان قلب در حالت استراحت به طور غیر طبیعی بالای ۱۰۰ ضربه در دقیقه است؛ این افزایش ضربان می‌تواند ریشه در عوامل متعددی داشته باشد و بسته به منشأ آن، شدت و پیامدهای متفاوتی ایجاد کند.

برای اطلاعات بیشتر درباره بیماری‌های قلبی در بارداری اینجا کلیک کنید.

علائم تپش قلب سریع

این نوع تپش می‌تواند با نشانه‌های مختلفی ظاهر شود. برخی از آن‌ها خفیف و گذرا هستند، اما برخی نیاز به بررسی فوری و دقیق دارند.

علائم خفیف یا شایع:

• تنگی نفس خفیف
•  احساس ضعف خفیف
• تپش قلب شدید یا نامنظم
• احساس سبکی سر یا سرگیجه خفیف
• احساس فشار یا ناراحتی جزئی در قفسه سینه

علائم هشدار دهنده:

اگر تپش قلب با هر یک از موارد زیر همراه باشد، فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید:

• تنگی نفس شدید یا ناگهانی
• غش یا احساس نزدیک به غش
• درد شدید یا فشار مداوم در قفسه سینه
• سابقه بیماری قلبی، حمله قلبی و  جراحی قلب

حتی در صورت بروز علائم خفیف، بررسی تخصصی ریتم قلب اهمیت زیادی دارد، زیرا برخی تپش‌های خطرناک ممکن است با نشانه‌های جزئی ظاهر شوند.

برای شناخت نشانه‌های خطرناک قلبی می‌توانید این مطلب را مطالعه کنید.

۷ عامل افزایش غیر طبیعی ضربان قلب

درک علل این نوع تپش قلب و تفاوت آن با ضربان طبیعی برای حفظ سلامت قلب ضروری است. شایع‌ترین علل عبارت‌اند از:

1. کم خونی
2. کم آبی بدن
3. پرکاری تیروئید
4. استرس و اضطراب شدید
5. مصرف کافئین، الکل یا برخی داروها
6. اختلال الکترولیتی (مثلاً کاهش پتاسیم یا سدیم خون)
7. بیماری‌های زمینه‌ای قلب (ضعف عضله قلب، اختلال ریتم یا بیماری دریچه‌ها)

تشخیص علت دقیق، اولین و مهم‌ترین قدم برای انتخاب درمان صحیح و جلوگیری از عوارض جدی است.

برای اینکه بفهمید استرس چگونه می‌تواند سلامت قلب شما را تحت تاثیر قرار دهد، مطلب تاثیر استرس بر قلب را بخوانید.

انواع تاکی‌ کاردی قلبی

تپش قلب شدید بر اساس محل شروع به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• تاکی‌ کاردی فوق بطنی (Supraventricular Tachycardia): شروع از دهلیزها، اغلب ناگهانی و حمله‌ای
• تاکی‌ کاردی بطنی (Ventricular Tachycardia): جدی‌تر و بالقوه خطرناک، نیازمند پیگیری فوری
• فیبریلاسیون دهلیزی با ضربان سریع (Atrial Fibrillation with Rapid Ventricular Response) :شایع در سنین بالاتر

بر اساس راهنمای AHA و ESC، شناخت دقیق و تخصصی نوع تپش قلب در کنار درمان موثر و ایمن تعیین می‌کند که آیا بیمار نیاز به پیگیری ساده دارد یا درمان تخصصی.

برای اطلاعات جامع درباره آریتمی قلبی این مطلب را بخوانید.

مشاوره فوری و رایگان با دکتر رامین بقایی – سلامت قلب شما اولویت ماست. (02188670350)

چه زمانی تپش قلب سریع نیاز به بررسی تخصصی دارد؟

طبق یافته‌های پزشکی انجمن قلب آمریکا (AHA) و انجمن قلب و عروق اروپا (ESC)، سریع بودن ضربان قلب به ‌تنهایی معیار خطرناک بودن تاکی‌ کاردی نیست. عواملی مانند مدت تپش، نحوه شروع، علائم همراه و سابقه بیماری قلبی نقش مهم‌تری در تصمیم‌گیری دارند. جدول زیر نشان می‌دهد که کدام الگوهای تپش قلب معمولاً بی ‌خطر هستند و کدام نیاز به بررسی تخصصی دارند:

ویژگی	معمولاً بی‌ خطر	نیازمند بررسی تخصصی
مدت و پایداری تپش	چند ثانیه تا کوتاه	بیش از چند دقیقه
الگوی شروع و قطع تپش	تدریجی	ناگهانی
درد قفسه سینه	ندارد	دارد
غش یا سرگیجه شدید	ندارد	دارد
سابقه بیماری قلبی	ندارد	دارد
سن	جوان سالم	کودک، سالمند

نکته مهم این است که شدت احساس تپش قلب همیشه با میزان خطر آن برابر نیست. حتی تپش‌های خفیف، اگر الگوی نگران کننده‌ای داشته باشند، نیازمند بررسی تخصصی هستند.

چرا نوار قلب (ECG) به تنهایی برای تشخیص تاکی‌ کاردی کافی نیست؟

بسیاری از انواع تپش قلب شدید به صورت حمله‌ای و گذرا رخ می‌دهند که ممکن است در زمان انجام نوار قلب مشاهده نشوند. به همین دلیل علاوه بر نوار قلب، بررسی‌های تکمیلی زیر توصیه می‌شوند:

• معاینه بالینی
• اکوکاردیوگرافی
• هولتر ریتم ۲۴ یا ۴۸ ساعته
• تست ورزش (در موارد خاص)

بر اساس تحقیقات انجام شده توسط (AHA) و (ESC)، تشخیص دقیق نوع ضربان قلب غیر طبیعی مستلزم ارزیابی جامع با معاینات بالینی است؛ زیرا تشخیص صحیح، نقش تعیین‌ کننده‌ای در پیشگیری از عوارضی مانند نارسایی قلب یا سکته دارد.

3 روش‌ موثر برای درمان تپش قلب سریع

انتخاب روش درمانی مناسب برای ضربان غیر طبیعی قلب به عوامل متعددی از جمله نوع، علت زمینه‌ای و شدت بیماری بستگی دارد. روش‌های درمانی مختلف عبارت‌اند از:

1. درمان دارویی

اولین گزینه برای کنترل تپش قلب در بسیاری از بیماران، درمان دارویی است؛ داروهایی از قبیل:

• بتابلاکرها: سرعت ضربان قلب را کاهش می‌دهند و فشار روی قلب را کم می‌کنند.
• مسدود کننده‌های کانال کلسیم: با کاهش هدایت الکتریکی قلب، ریتم را تثبیت می‎‌کنند.
• داروهای ضد آریتمی (در موارد خاص): برای اصلاح ریتم غیر طبیعی قلب در شرایطی که داروهای معمولی اثر ندارند، استفاده می‌شوند.

تمامی داروها باید تحت نظر و تجویز پزشک متخصص قلب مصرف شوند.

2. درمان‌های تهاجمی

در  مواردی که درمان دارویی کافی نیست، درمان‌های تهاجمی زیر تحت نظر متخصص قلب و الکتروفیزیولوژی (Electrophysiology) انجام می‌شوند:

• کارگذاری پیس ‌میکر: کمک به حفظ ضربان منظم قلب در شرایط خاص
• ابلیشن قلبی: حذف مسیرهای الکتریکی غیر طبیعی برای تثبیت ریتم قلب

بر اساس یافته‌های علمی (AHA) و (ESC) هدف از این مداخلات، تثبیت ریتم قلب، پیشگیری از تپش‌های ناگهانی و کاهش خطر نارسایی یا سکته قلبی است.

3. درمان خانگی و اصلاح سبک زندگی

اعمال تغییرات در سبک زندگی و به کارگیری راهکارهای خانگی می‌تواند به کاهش دفعات و شدت تپش قلب کمک کند. برخی از عادت‌هایی که می‌توان در خانه اصلاح کرد، شامل موارد زیر هستند:

• خواب کافی
• ورزش منظم
• پرهیز از خوددرمانی دارویی
• مدیریت استرس و اضطراب
• پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل
• کاهش مصرف نوشیدنی‌های کافئین دار و الکلی

مطالعات Mayo Clinic  و Cleveland Clinic نشان می‌دهند که تغییر سبک زندگی تاثیر قابل توجهی در کاهش حملات تپش قلب دارد.

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر تپش قلب سریع با درد قفسه سینه، غش، تنگی نفس شدید یا بدتر شدن تدریجی علائم باشد، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.

تشخیص و درمان ایمن تاکی کاردی توسط دکتر رامین بقایی

دکتر رامین بقایی تهرانی؛ متخصص قلب و عروق برای درمان تاکی‌ کاردی قلب با بیش از ۲۰ سال تجربه تخصصی در زمینه قلب و عروق و آشنایی کامل با جدیدترین روش‌های تشخیصی و درمان، آماده ارائه خدمات تخصصی در زمینه تشخیص و درمان تاکی‌ کاردی قلب هستند. دکتر بقایی با بهره‌گیری از دانش روز دنیا و تجهیزات پیشرفته، مناسب‌ترین روش درمانی را بر اساس وضعیت فردی شما انتخاب می‌کند. با مراجعه به مطب دکتر بقایی، از تشخیص دقیق، درمان ایمن و پیگیری کامل قبل و بعد از درمان بهره‌ مند خواهید شد.

جمع‌بندی درباره تاکی کاردی قلبی

تشخیص و درمان به موقع این مشکل قلبی می‌تواند از بروز عوارض جدی پیشگیری کند. اگر ضربان قلب نامنظم یا تپش شدید دارید، ارزیابی تخصصی توسط دکتر رامین بقایی تهرانی، فوق تخصص جراحی قلب و عروق، بهترین راه اطمینان از سلامت قلب شماست.

همین حالا برای یک ارزیابی دقیق و تخصصی توسط دکتر رامین بقایی تهرانی، فوق تخصص جراحی قلب و عروق، وقت مشاوره رزرو کنید (02188670350) و از سلامت قلب خود اطمینان حاصل نمایید.