آئورت بزرگترین شریان اصلی در بدن است که به عنوان رگ سرشار از خون حاوی اکسیژن شناخته میشود. وظیفه این شریان انتقال خون تمیز و حاوی اکسیژن، از قلب به سایر اندامهای بدن است. شریان آئورتی که در داخل قفسه سینه قرار دارد به عنوان آئورت قفسه سینه شناخته شده و امتداد آن که در شکم قرار میگیرد، آئورت شکمی نام دارد.
در صورت بزرگ شدن بیش از اندازه و افزایش قطر آئورت، بیماری آنوریسم اتفاق می افتد. عارضه آنوریسم آئورت باعث ایجاد یک برآمدگی بالن شکل در یک ناحیه خاص از دیواره و یا ریشهی آئورت میشود. اگر آنوریسم آئورت به موقع درمان نشود، ممکن است که پاره شود یا به اصطلاح بترکد و خونریزی داخلی را رقم بزند.
در ادامه این مقاله قصد داریم تا آنوریسم آئورت، علائم و همچنین بهترین راهها برای درمان آن را به شما معرفی کنیم و سوالات و ابهامات شما درباره این بیماری را برطرف کنیم.
آنوریسم آئورت چیست؟
آنوریسم آئورت وضعیتی است که در آن شریان آئورت در اثر افزایش قطر و بزرگ شدن بیش از حد رگ، در یک بخش از شریان دچار ضعف و ناتوانی شود. بزرگ شدن بیش از حد آئورت میتواند جریان خون را مختل کند و پمپاژ خون در بدن را ضعیف کند.
در واقع آنوریسم آئورت یک برآمدگی بالون مانند در شاهرگ آئورت است که اگر به موقع تشخیص داده نشود، میتواند موجب پارگی آئورت و خونریزی داخلی در قفسه سینه شود.
به گزارش منابع معتبر، آنوریسم آئورت قفسه سینه اینطور تعریف میشود:
An aortic aneurysm is an enlargement (dilatation) of the aorta to greater than 1.5 times normal size. They usually cause no symptoms except when ruptured.
آنوریسم آئورت یا بزرگ شدن آئورت به اتساع و افزایش قطر آئورت بیش از ۱.۵ برابر اندازه طبیعی آن گفته میشود. معمولاً آنوریسم آئورت تا زمان پارگی و ترکیدن علامتی ایجاد نمیکند.
انواع آنوریسم در آئورت
آنوریسم آئورت تنها در قفسه سینه تشکیل نشده و میتواند انواع مختلفی داشته باشد که عبارتند از:
آنوریسم آئورت توراسیک:
آنوریسم آئورت توراسیک همان آنوریسم قفسه سینه است که در نزدیکی قلب به وجود میآید. از جمله رایجترین علائم آنوریسم توراسیک عبارتند از:
- سرفه
- تنگی نفس
- تورم بازوها
- سختی در بلع
- افتادگی پلک در یک چشم
- درد قفسه سینه، گردن و کتف
- منقبض شدن مردمک و تاری دید
به طور کلی و تا زمانی که آنوریسم آئورت توراسیک بزرگتر از حد نرمال و یا دچار پارگی نشده باشد، علامت خاصی مشاهده نخواهید کرد.
در صورت داشتن هرگونه ابهام و یا سوالی درباره آنوریسم آئورت در انتهای همین صفحه (بخش کامنت) سوالتان را مطرح نمایید. دکتر رامین بقایی در اولین فرصت پاسخگوی سوالات شما خواهند بود.
آنوریسم آئورت شکمی:
آنوریسم آئورت شکمی در قسمتی از آئورت که در شکم و زیر قفسه سینه قرار دارد، تشکیل میشود. علائم و نشانههایی که آنوریسم شکمی ممکن است به همراه داشته باشد عبارتند از:
- تعریق
- درد ناحیه کمر
- احساس تورم در شکم
- حالت تهوع و استفراغ
- احساس نبض در شکم
- ضربان قلب سریع (تاکی کاردی)
علائم و نشانههای آنوریسم آئورت بزرگ شده
همانطور که قبلتر هم اشاره کردیم، آنوریسم آئورت تا زمانی که پاره نشود علامت خاصی از خود بروز نمیدهد. اما در برخی از موارد علائم و نشانههایی خبر از این اختلال میدهند که عبارتند از:
- تنگی نفس
- بی اشتهایی
- کاهش وزن
- درد در قفسه سینه
- بلع دردناک یا دشوار
- تورم بازوها، گردن یا صورت
- سرگیجه و احساس سبکی در سر
- احساس سیری حتی بعد از یک وعده غذایی کوچک
- احساس درد در کمر، گردن و شکم (هر جایی که آنوریسم در حال رشد است.)
اگر شما علائم و نشانههای آنوریسم آئورت را دارید جهت دریافت نوبت می توانید با شماره ۸۸۶۷۰۳۵۰-۰۲۱تماس بگیرید یا از طریق فرم رزرو نوبت اقدام نمایید.
علل بروز آنوریسم آئورت
شایعترین علتی که باعث بروز آنوریسم آئورت میشود، فشار خون بالاست. فشار خون بالا میتواند به مرور زمان دیواره سرخرگ آئورت را ضعیف کند و زمینه بروز آنوریسم را فراهم کند. با این حال عوامل دیگری که موجب بروز آنوریسم آئورت میشوند عبارتند از:
- آترواسکلروز
- آسیب فیزیکی
- ضعیف مادرزادی سرخرگ آئورت
- سندروم مارفان یا سندروم اهلرز – دانلوس
- عفونت آئورت و دریچه آن بر اثر بیماری سفلیس، اندوکاردیت و یا جراحی آئورت
اگر شما هم سابقه جراحی دریچه آئورت یا بیماریهای عفونی مانند اندوکاردیت را دارید، بهتر است دائم تحت نظر پزشک متخصص قلب باشید تا از آنوریسم آئورت جلوگیری کنید.
عوامل تشدید کننده آنوریسم آئورت
سابقه خانوادگی ابتلا به آنوریسم آئورت و همچنین سبک زندگی شما در تشدید آنوریسم و همچنین علائم و نشانههای آن تاثیر دارد. با این حال آنوریسم آئورت در شرایط و افرادی رخ میدهد که:
- سابقه خانوادگی آنوریسم آئورت دارند.
- فشار خون بالا (پرفشاری خون) دارند.
- سابقه خانوادگی تصلب شرایین دارند.
- سیگار و قلیان مصرف میکنند.
- بالای ۶۵ سال سن دارند.
- چاقی و اضافه وزن دارند.
- سابقه حمله قلبی دارند.
پس اگر ریسک بیماریهای قلبی را دارید و یا به صورت افراطی سیگار و قلیان مصرف میکنید، در معرض آنوریسم آئورت خواهید بود!
چه زمان آنوریسم آئورت را درمان کنیم؟
بهترین زمان برای درمان آنوریسم آئورت زمانی است که آئورت پاره نشده باشد. اما تعیین زمان ترمیم آئورت به عوامل مختلفی بستگی دارد که برخی از آنها عبارتند از:
قطر آئورت:
قطر آئورت مهمترین عامل تعیین کننده برای درمان و ترمیم آئورت است. اگر قطر آئورت بیش از ۴ سانتیمتر شود، نیاز به پیگیری مداوم بیماری و همچنین غربالگری توسط انواع روشهای تصویربرداری خواهید داشت. شرایط ترمیم و جراحی آنوریسم آئورت به شرح زیر است:
- اگر سابقه خانوادگی ندارید، بهترین زمان ترمیم زمانی است که قطر آئورت حدود ۵۰ تا ۵۵ میلیمتر شده باشد.
- اگر سابقه خانوادگی آنوریسم آئورت دارید، بهترین زمان برای ترمیم آئورت زمانی است که قطر آن بیشتر از ۵۵ میلیمتر شده باشد.
محل بروز آنوریسم:
یکی دیگر از معیارهای تعیین زمان ترمیم آئورت، محل بروز آنوریسم است. اگر آنوریسم در نزدیکی قلب تشخیص داده شود، عوارض و خطرات بیشتری داشته و نیاز به ترمیم فوری دارد.این در حالی است که آنوریسم آئورت شکمی تشخیص آسانتری دارد و به محض تشخیص میتواند به آسانی درمان شود!
بیماری زمینهای:
اگر بیماری ژنتیکی مانند سندروم مارفان یا بیماری زمینهای مانند آترواسکلروز داشته باشید، نسبت به سایر بیماران در اولویت قرار میگیرید و سریعتر درمان میشوید. اگر در تشخیص آنوریسم آئورت اندازه این برآمدگی بالون مانند بیشتر از ۴.۵ تا ۵.۵ سانتیمتر باشد، نیاز است تا شریان آئورت و قسمتی که دچار آنوریسم شده ترمیم شود.
روشهای تشخیص و غربالگری آنوریسم آئورت
غربالگری آنوریسم آئورت اغلب توسط آزمایشات و تصویربرداریهای مختلف انجام میشود که برخی از آنها عبارتند از:
- ام آر آی
- نوار قلب
- آنژیوگرافی
- سونوگرافی
- سی تی اسکن
این آزمایشات به تشخیص زودهنگام آنوریسم در آئورت کمک کرده و اجازه میدهد تا قبل از پاره شدن آن، اقدامات لازم برای درمان صورت بگیرد.
روشهای درمان آنوریسم آئورت
۴ روش رایجی که متخصص جراحی قلب در تهران از آن برای درمان آنوریسم آئورت استفاده میشود به شرح زیر هستند:
۱. جراحی باز:
در این روش بعد از بیهوشی بیمار با استفاده از برشهایی که در قفسه سینه ایجاد میشوند، پزشک به طور مستقیم به قلب و شریان آئورت دسترسی پیدا میکند. قسمتی از آئورت که دچار آسیب شده را بر میدارد و آن را با استفاده از رگهای مصنوعی ترمیم میکند. از عمل قلب باز نه تنها برای درمان آنوریسم آئورت، بلکه برای درمان قوس آئورت و آئورت صعودی نیز استفاده میشود.
۲. استنت گرافت:
استنت گرافت برای درمان آنوریسم آئورت تحت بیهوشی عمومی میشود. در این روش یک استنت از جنس گرافت داخل شریان آئورت در قسمتی که دچار آنوریسم شده قرار میگیرد و به ترمیم این بافت کمک میکند.
۳. روش ترکیبی:
در روش هیبریدی یا ترکیبی از دو روش جراحی باز و استنت گرافت به طور همزمان استفاده میشود. به طوری که با باز کردن قفسه سینه، پزشک به شریان آئورت قلب دسترسی پیدا کرده و یک استنت را در قسمت آنوریسم قرار میدهد.
۴. درمان دارویی:
اگر شدت آنوریسم آئورت زیاد نباشد و بتوان آن را با روشهای غیر جراحی درمان کرد، داروهای ضد انعقاد خون ، وارفارین، آنتی بیوتیک و داروهای ضد درد تجویز خواهد شد. همچنین بهتر است تا در طول دورهی درمان به طور مداوم تحت نظارت پزشک متخصص قلب باشید. کنترل فشار خون نیز یکی دیگر از اقداماتی است که بایستی در این فرآیند درمانی انجام دهید.
جهت دریافت نوبت برای درمان بیماری آنوریسم آئورت همین حالا از طریق فرم رزرو نوبت اقدام کنید.
چطور از بروز آنوریسم در آئورت جلوگیری کنیم؟
برای پیشگیری از بروز آنوریسم آئورت و بهبود عملکرد قلبتان، بهتر است تا نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
- سیگار کشیدن را ترک کنید.
- تغذیه سالم و کافی داشته باشید.
- از استرس و اضطراب به دور باشید.
- از مصرف قند مصنوعی و شیرینی جات پرهیز کنید.
- حداقل ۵ بار در هفته به مدت ۲۰ دقیقه ورزش کنید.
- فشار خون و بیماریهای زمینهای دیگر مانند دیابت را مدیریت کنید.
- از نوشیدن مشروبات الکلی و نوشیدنیهای انرژی زا و گازدار پرهیز کنید.
- در صورت ابتلا به عفونتهای فعال مانند سفلیس، آن را فوراً درمان کنید.
رژیم غذایی مناسب برای آنوریسم آئورت
در راستای بهبود رژیم غذایی و خوردن غذاهای سالم، ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که کدام میوهها برای بهبود درد آنوریسم آئورت مناسب هستند؟ میوههایی که به کاهش فشار خون و بهبود آنوریسم در آئورت کمک میکنند عبارتند از:
- سیب
- گلابی
- موز
تحقیقات نشان داده است افرادی که حداقل دو وعده میوه در روز مصرف میکنند، شانس ابتلا به آنوریسم آئورت در آنها کمتر است.
درمان آنوریسم آئورت با دکتر رامین بقایی تهرانی
دکتر رامین بقایی تهرانی پزشک متخصص جراحی قلب و عروق و فارغ التحصیل رشته جراحی قلب از ایران هستند. ایشان به مدت ۳ سال ریاست بخش قلب در بیمارستان شهید مدرس تهران را بر عهده داشتند و توانستند رضایت بیماران و مراجعان خود را به خوبی جلب کنند.
دکتر رامین بقایی در طول بیش از ۲۰ سال فعالیت حرفهای خود، در هر یک از زمینههای زیر مهارت و تبحر بالایی دارند:
- جراحی شریان آئورت
- جراحی دریچههای قلبی
- جراحی کم تهاجمی قلب
- جراحی قلب کودکان و نوزادان
- درمان و جراحی بیماریهای عروق کرونر
سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
همسرم آقای ۳۱ساله که بامراجعه به متخصص قلب فهمیدیم رگ آئورتش گشادشده وعدد۴هست ودکتر فقط قرص بیزوپرولول۵ دادروزی یک عددواینکه یکم هم تپش قلب وقلضت خون وفشارخون داره وکارش هم سنگین خیلی نگرانم آیادارویی چیزی هست وبه چه عددی برسه به عمل احتیاج داره آیا عملش خطرناکه ممنون میشم جواب بدین ببخشید به شمادسترسی نداریم نتونستیم حضوری خدمت برسیم
گشادی آئورت اگر به عدد ۵ سانتیمتر برسد باید جراحی شود.
سلام وقت بخیر
۴۳ سال دارم سال ۱۴۰۰ برای من تشخیص انوریسم آئورت صعودی با قطر ۴.۴ سانتی متر دادند بعد از حدود سه سال و نیم به ۴.۶ رسیده ایا این اندازه گشادی خطرناک است ورزشی مثل شنا را میتونم انجام بدم فشار اب روی سینه مشکلی ایجاد نمیکنه؟
سلام خدمت شما؛
هنوز به حد خطرناک نرسیده. ورزش سبک منعی ندارد.
عرض سلام و ادب. حرکات نرمشی مثل پل زدن با کمر (دراز کشیده، کف ماها روی زمین)، زانو بلند، خواباندن پاها به دو طرف درحالی که دراز کشیده و کف پاها روی زمین و زانوها خم است. فشار دادن کف پا به توپ ورزشی درحالت دراز کشیده. برای فرد با آئورت ۵ سانتی، ۶۶ ساله و دچار سکته مغزی آیا به آئورت فشار وارد میکند؟
اگر زمینه فشار خون هم دارند نباید ورزش سنگین یا همراه با زور زدن انجام دهند. ضمنا آئورت ۵ سانتیمتر باید هرچه زودتر عمل شود.
سلام من تقریبا 2ماهی هست سمت راست شکمم 10سانت از نافم فاصله داره احساس میکنم بچه تکون میخوره یعنی تکان هاش اینقدر واضحه دلیلش میتونه چی باشه ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام خدمت شما؛
ویزیت آنلاین نداریم.
سلام آقای دکتر خدا قوت
ببخشید من حدودا یه دو ماهی هست که درد کنار ناف دارم و بعدش زیر سینم سمت چپ یکم ورم کرد و درد داشت مثل یه رگ از زیر سینم تیر میکشه تا ساق پای چپم تمام این علائما هم دو هفتست دارم تنگی نفس
بی اشتهایی
کاهش وزن
درد در قفسه سینه
بلع دردناک یا دشوار
گوش درد
چشم سمت چپم درد میکنه
سرگیجه و احساس سبکی در سر
احساس سیری حتی بعد از یک وعده غذایی کوچک
احساس درد در کمر، گردن و شکم (هر جایی که آنوریسم در حال رشد است.)
سلام خدمت شما؛
باید برای ویزیت حضوری به مطب مراجعه کنند.
سلام ،پدربنده 88 سال دارن و تازه به دلیل سکته مغزی از بیمارستان مرخص شدن و دریچه اعورت شکمی بزرگ شده از قبل داشتن، الان بعد از ترخیص ما دیدیم که اطراف ناف به سمت چپ کبود شده چه کاری باید انجام دهیم، یا کاری میشود انجام داد و دستهاش هم به همون صورت کبودی دارد.
سلام خدمت شما
با پزشک معالج قلب تماس بگیرید.
سلام ،من چندسالیه دورنافم صبحا درد داره وقتی دستم رونافم می زارم احساس می کنم یه چیزکلفتی توشکممه خیلی اذیت می شم ناراحتی معدم دارم ب دکترم گفتم میگی چیزی نیست اطرافیان میگن نافت افتاده نمی دونم چمه ،مادرمم همین جوریه چیکارکنم
سلام دوست گرامی؛
حتما به پزشک متخصص گوارش یا جراح عمومی مراجعه کنید.
سلام دوست عزیز؛
حتما به پزشک متخصص گوارش یا جراح عمومی مراجعه کنید.
درود ،من انوریسم قفسه سینه با اندازه ۴.۷ سانتی متر دارم و دریچه ائورت هم خون پس میده دکتر گفتهبا این شرایط که دریچه ائورت خون پس دهی داره بهتره تا اندازه انوریسمبیشتر نشده عمل جراحی قلب باز رو انجام بدم ،دکتر گفت که اگه مشکل خون پس دادن دریچه ائورت رو نداشتی میشد انوریسم رو مانیتور کنیم تا اندازش بالای پنج یا پنج و نیم سانتی متر برسه ،اما با وجود مشکل دریچه ائورت باید هر چه زودتر عمل کنم می خواستم لطف کنید و نظر شما رو هم بدونم ،ممنون
سلام؛
بهتر است زودتر عمل کنند.
سلام من چند ماه شکمم نبض میزنه و همش حالت تهوع واستفراغ دارم و وزنمم توی ۴ماه ۱۰کیلیو کم کردم و دکتر گفت چیزی نیست بااین حال هرچی قرص میخورم خوب نمیشم چرا؟
سلام
باید توسط متخصص داخلی ویزیت شوید.
سلام پسر من الان ۱۴ ساله است و در ۱۷ روزگی عمل TGA انجام داده الان رگ آئورت ۴۳ سانتیمتر شده و پزشک گفته که باید جراحی کنه می خواستم ببینم به روش های غیر تهاجمی هم میشه انجام داد یانه؟
سلام خدمت شما؛ بله، با برش کوچکتر و کم تهاجمی میشود عمل کرد.
سلام خسته نباشید ببخشید من فقط درد پشت کتف دارم بعد بادکش کردم خیلی بهتر شدم حس میکنم سیاتیکم گرفته چن رفتم اکو دادم با نوار قلب گفتن هیچ مشکلی ندارع قلبم فقط دربچه میترالم یکم گشاد هستش ک دکتر گفت مادرزادی هستش به نظرتون مشکل از چیه دکتر ؟🌹
سلام خدمت شما؛
میتواند به علت شلی دریچه میترال باشد.
سلام جناب دکتر. اینجانب از عید مشکل گوارشی دارم مثل گاز روده و کم کردن وزن البته درد معده یا سوزش و رفلکس نداشتم اما خیلی رنج میبردم پیش دکتر گوارش رفتم آندوسکوپ و کلونسگوپی گرفتن جواب ورمه معده عصبی گفتن دارید بعداز مدتی درد در دور ناف شروع شد از شدت درد خوابم نمی رفت پیش پزشک دیگری رفتم شربت معده اس امپرازول کلیدنیوم سی دادن درد خوب نمیشود تا با روغن بادام شکم را ماساژ دادم کم کم درد بهتر شد ولی در زمان ماساژ احساس میکنم یک گرمای خاصی از سمت شکم وارد پاها از رگ خاصی میشود و یک حس برجستگی سمت چپ و زیر ناف دارم در زمان درد دوباره با ماساژ این برجستگی کوچکتر میشود و درد هم خیلی کم میشود. آیا آنوریسم آئورت شکمی دارم برای تشخیص نزد پزشک قلب عروق بروم. از کمک شما سپاس گذارم . در ضمن هنگام خواب این درد دور ناف بعداز یک ساعتی سراغم میاید. یبوست هم ندارم زمان شروع شدن درد اولی اسهال گرفتم با مصرف داروها بهتر شدم و وزن بدن بهتر شده یک شربت تقویتی بین نهار هم مصرف دارم. این مشکل را نه دیده بودم و نه تجربه کرده بودم بنده جانباز زمان جنگ هستم میشود علت از انفجارهای گذشته باشد از سن چهل سالگی همش مریض میشوم. لعنت به جنگ و کسانی که شروع کننده جنگ هستند شما در کدام بیمارستان ویزیت میکنید اگر قسمت باشد خدمت شما برسم
سلام خدمت شما؛
باید برای ویزیت حضوری مراجعه کنید.
اندازه آئورت ۴.۳مم در اکو یعنی چه آیا خطر ناکه
اگر قطر آئورت در اکو ۴.۳ سانتیمتر (نه میلیمتر) گزارش شده باشد، یعنی آئورت در حد خفیف تا متوسط گشاد شده است.
هنوز در محدودهی اورژانسی نیست ولی نیازمند پیگیری منظم با اکو یا سیتی است باید فشار خون کاملاً کنترل باشد و فعالیتهای سنگین و وزنهبرداری ممنوع است در برخی موارد، بررسی بیماریهای بافت همبند ضروری است.
اگر درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سابقه خانوادگی گشاد شدگی آئورت دارید، حتماً حضوری ویزیت شوید تا تصمیم دربارهی فاصلهی پیگیری و درمان دقیقتر مشخص شود.
اگر در طی بارداری متوجه ابتلا به آنوریسم شکمی شده باشیم باید چه اقداماتی انجام دهیم؟ در این حالت شدت آنوریسم با چه نوع عکسبرداری مشخص میشود؟
سلام،
تشخیص در دوره بارداری با سونوگرافی است و بهتر است با مراقبتهای عمومی و کنترل فشارخون بارداری را بگذرانند و سپس در صورت لزوم جراحی کنند.
سلام من در ناحیه گردن سمت راست هر از گاهی رگم درد شدید حالت تیرکشیدن داره
سلام خدمت شما؛
درد تیر کشیدن در ناحیه گردن، به خصوص اگر در ناحیه رگها احساس میشود، میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. یکی از احتمالات میتواند فشار عضلانی یا گرفتگی عضلات گردن باشد، ولی در برخی موارد ممکن است مشکلات عروقی یا حتی مربوط به سیستم عصبی نیز دخیل باشند. توصیه میکنم به منظور بررسی دقیقتر و تشخیص صحیح، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
اگر دردی همراه با علائم دیگر مثل تنگی نفس، سرگیجه یا درد در قفسه سینه داشتید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
سلام من در شکم ودرد قفسه سینه ودرد بازو وهم خای شکم من درد می کنه شما اعلام های که کاتین من درام چی کار کنم کمک هم کنید
سلام خدمت شما آقای بهبود پور؛
درد قفسه سینه و بازو میتواند نشانه حمله قلبی باشد و نیاز به اقدام فوری دارد. نیاز به بررسی حضوری هست.
سلام ووقت بخیر
من همسرم دی ماه ۱۴۰۲ انژیوپلاستی کردن با سه استنت، که خوشبختانه عروق باز هستن ومشکلی نداره، ۱۴۰۳/۲/۱۰ در چکاپ اکو AAO=4,3 نشون داده ( البته سیکار خیلی زیاد میکشیدن که کلا ترک کردن رژیم و دارو روهم طبق دستور رعایت میکنن) ایا امکان داره این گشادی ائورت به خاطر مصرف بیش از حد سیگار باشه و با ترکاون متوقف بشه رشدش؟ خیلی ممنونم ??
سلام خدمت شما؛
قطعا ترک سیگار از نظر سلامت عمومی قلب و عروق مفید است. ولی با انجام اکوکاردیوگرافی دورهای پیگیر وضعیت آئورت باشید.